Hiện nay, trước tình trạng mất an toàn vệ sinh của các loại rau củ, nhiều người đã chọn cho mình phương thức tự trồng hoặc mua rau mầm để phục vụ nhu cầu của gia đình, nhất là cho trẻ em.
Rau mầm có giá trị dinh dưỡng cao gấp 3 - 5 lần rau thường tuy nhiên, không phải mầm cây nào cũng tốt và vô hại. Đã từng xảy ra những vụ ngộ độc rau mầm, gây nguy hiểm cho sức khoẻ người ăn rau.
Giàu dưỡng chất
Rau mầm chứa nhiều loại vitamin thiết yếu (vitamin B, C, E…), amino axit và chất xơ cần thiết cho cơ thể với hàm lượng cao. Nhờ giàu vitamin, rau mầm giúp cơ thể tăng sức đề kháng, giữ gìn làn da mịn màng tươi tắn, nguồn vitamin E dồi dào trong rau mầm còn giúp làm chậm quá trình lão hoá và tăng cường sinh lực, gây hưng phấn.
Hàm lượng chất xơ cao sẽ giúp người ăn dễ tiêu hoá, dễ hấp thụ, chuyển hoá các chất phức tạp. Theo nghiên cứu của một số nhà dinh dưỡng học Mỹ, rau mầm thích hợp cho các chế độ ăn kiêng và còn giúp ngăn ngừa các nguy cơ ung thư.
Có thể gây ngộ độc
Hầu hết các loại rau mầm đều phải trồng trong môi trường ấm và đây chính là cơ hội cho các loại vi khuẩn phát triển. Nếu quá trình chăm sóc rau không bảo đảm an toàn thì rau cũng sẽ bị nhiễm khuẩn.
Rau mầm còn có thể bị nhiễm khuẩn, nhiễm bẩn do quá trình thu hoạch không bảo quản đúng cách. Bên cạnh đó, còn có nguy cơ từ lượng phân bón thấm vào rau mầm khi người ta cố tình dùng nó để kéo dài ngày thu hoạch.
Ngoài ra, nguy cơ ngộ độc rau mầm còn có thể đến từ chính đặc tính sinh học của hạt giống. Theo nhiều nghiên cứu cho thấy, trong mầm khoai tây và mầm của các loại dưa dây có chứa độc chất là alkaloid solanine. Khi bị ngộ độc với triệu chứng buồn nôn, tiêu chảy, đau đầu, tức ngực, nặng có thể nguy hiểm đến tính mạng.
Các loại rau mầm họ đậu giàu dưỡng chất, vitamin thúc đẩy quá trình phát triển và chống lão hóa nhưng một số đậu như đậu ván, đậu mèo, đậu kiếm, đậu trứng chim cũng có hàm lượng lớn glucozid sinh axit cyanhydric giống như trong măng và sắn nên ta không nên ăn rau mầm của những loại này.
Những cây măng mọc ở môi trường không có ánh sáng cũng có thể gây ngộ độc vì trong môi trường này độc tố của măng sẽ cao hơn nhiều.
Cách chọn và chế biến an toàn
Khi chọn mua rau mầm nên chọn sản phẩm có nguồn gốc, uy tín, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm.
Không mua những hộp rau có màu sắc lạ hay lá đã ngả vàng, thân, lá rau to xanh bất thường và quá bóng mượt hoặc gốc mọc ra rễ mới (điều này chứng tỏ rau có độc tố bảo quản). Rau mua về nên sử dụng ngay nếu cần bảo quản phải để trong hộp nhựa hoặc nilon khô ráo, thoáng khí ở nhiệt độ 4 - 5 độ C, tối đa 3 - 4 ngày.
Trước khi sử dụng nên rửa thật kỹ nhiều lần dưới vòi nước đang chảy để loại bỏ các nguy cơ, sau đó ngâm thêm trong nước muối loãng 10 - 15 phút để loại bỏ hóa chất. Rau mầm tốt nhất là được nấu chín, hạn chế ăn sống, nhất là đối với người già, trẻ em và người miễn dịch yếu càng không nên ăn sống loại rau này.
Theo AloBacsi
Cách đơn giản nhất để giúp xương chắc khỏe là bổ sung dưỡng chất cần thiết cho xương có sẵn trong các loại thực phẩm phổ biến trong cuộc sống.
Canxi và vitamin D là hai chất không chỉ cần thiết cho trẻ nhỏ lẫn người lớn để ngăn ngừa bệnh loãng xương. Việc bổ sung những thực phẩm chứa hai chất này không chỉ bổ sung dinh dưỡng cho sức khỏe mà còn giúp bạn có bộ xương khỏe.
Dưới đây là một số loại thực phẩm chứa canxi và vitamin D giúp xương chắc khỏe:
1. Sữa chua - Hầu hết chúng ta nhận được vitamin D thông qua việc tiếp xúc với ánh sáng mặt trời, tuy nhiên một số loại thực phẩm như sữa chua cũng bổ sung vitamin D. Một ly sữa chua mỗi ngày sẽ cung cấp canxi cho cơ thể, giúp ta làm việc tốt hơn.
2. Sữa - Sữa cung cấp hàm lượng canxi cao, giúp xương chắc khỏe, có thể trộn sữa vào sinh tố hoặc nước sốt. Hãy đảm bảo uống 3 ly sữa mỗi ngày.
3. Pho mát - 1,5 ounces (khoảng 42 gram) pho mát có chứa 30% lượng canxi, do đó nên ăn pho mát ở lượng vừa phải vì ăn quá nhiều có thể dẫn đến tăng cân, điều đó không tốt cho xương.
4. Cá mòi - Cá mòi có chứa hàm lượng canxi và vitamin D cao giúp xương bạn ngày càng chắc khỏe hơn.
5. Trứng - Trứng chỉ chứa 6% hàm lượng vitamin D nhưng chúng ta có thể dễ dàng tìm thấy. Không nên ăn lòng trắng trứng vì có thể làm giảm lượng calo, bên cạnh đó lòng đỏ lại chứa nhiều vitamin D.
6. Cá hồi - Cá hồi có chứa nhiều vitamin D và axit béo omega-3 tốt cho hệ tim mạch. Do vậy, việc ăn nhiều cá hồi sẽ tốt cho tim và xương.
7. Rau dền - Nếu không dùng các sản phẩm từ sữa, chúng ta có thể ăn rau dền bởi vì chúng có chứa canxi, ngoài ra còn có chất xơ, sắt và vitamin A.
8. Ngũ cốc - Ngũ cốc có chứa lên đến 25% vitamin D, hương vị cũng rất ngon và dễ dàng thưởng thức.
9. Cá ngừ - Cũng giống như cá hồi, cá ngừ có chứa nhiều vitamin D - thành phần bổ trợ cho xương chắc khỏe.
10. Bắp cải - Bắp cải là thực phẩm dễ kiếm mà lại rất tốt cho xương đặc biệt là khi đã nấu chín.
11. Nước cam - Một ly cam vắt không chỉ có chứa lượng vitamin C dồi dào mà còn chứa canxi, đặc biệt là vỏ cam là nơi tập trung lượng canxi.
Theo AloBacsi
Người cao tuổi cần bổ sung canxi, magie, glucosamine, vitamin, khoáng chất để tăng cường sức khoẻ xương khớp, phòng tránh nguy cơ loãng xương...
Tuy chưa có những thống kê chính xác về tỷ lệ biếng ăn ở người cao tuổi, nhưng sự phổ biến và tác hại của chứng biếng ăn ảnh hưởng đến sự tươi vui trong đời sống của họ.
Do ảnh hưởng của tuổi tác, bắt đầu giai đoạn ngũ tuần cũng là lúc mọi cơ quan trong cơ thể đứng trước nhiều biến đổi bởi lão hoá và hệ tiêu hoá cũng không là ngoại lệ. Dấu hiệu thường gặp do biến đổi ở hệ tiêu hoá của người cao tuổi có thể kể đến khả năng vị giác giảm khiến mất dần cảm giác ngon miệng; các vấn đề khác như răng yếu, men tiêu hóa thấp… cùng lúc diễn ra lại khiến việc nhai nuốt gặp trở ngại, dễ xuất hiện hiện tượng sôi bụng, đầy hơi… và càng làm tăng cảm giác ngại ăn uống. Từ đó ai cũng quan niệm sai rằng khi tuổi càng cao là lúc mọi người biếng ăn nhưng phân tích cho thấy, tất cả ảnh hưởng đều từ những thay đổi bên trong cơ thể.
Sau 50 tuổi, dù nhu cầu năng lượng bắt đầu giảm dần nhưng để duy trì cơ thể khỏe mạnh, người cao tuổi vẫn cần chế độ dinh dưỡng với đầy đủ protein, vitamin, khoáng chất và chất xơ… để bảo vệ cơ thể trước sự lão hóa. Do đó, một trong những tiêu chí quan trọng hàng đầu đối với thực đơn chính là “dù ít về lượng, vẫn đủ về chất”. Những bữa ăn giàu chất xơ, ít béo và có sự phối hợp đầy đủ từ các thành phần dinh dưỡng là phương pháp hiệu quả giúp người cao tuổi tránh các tác hại từ chứng biếng ăn.
Đặc biệt, ở độ tuổi này thường gặp trở ngại trong khi nhai nuốt và tiêu hoá những thực phẩm có hàm lượng protein cao như thịt hay các loại hạt. Vì vậy, các loại thực phẩm bổ sung protein có nguồn gốc từ các loại thực vật tự nhiên sẽ hỗ trợ hiệu quả cho việc bảo vệ mô tế bào và duy trì khối cơ ở người cao tuổi. Ngoài ra, trong khi nhu cầu canxi tăng từ 1000mg một ngày (ở giai đoạn trưởng thành) lên đến 1.200 mg một ngày (ở độ tuổi trên 50) thì sự hấp thu canxi (và cả các loại khoáng chất, vitamin khác) ở người cao tuổi lại ngày càng gặp nhiều khó khăn hơn do sự cản trở của quá trình lão hoá.
Chủ động bổ sung bộ ba canxi, magie và glucosamine sẽ là phương pháp để tăng cường sức khoẻ xương khớp, phòng tránh nguy cơ loãng xương và thoái hoá khớp ở người già. Đồng thời, việc sử dụng các thực phẩm bổ sung vitamin và khoáng chất hàng ngày cũng là yếu tố tích cực giúp người cao tuổi duy trì được cơ thể khỏe mạnh, kéo dài tuổi thọ.
Không phải ngẫu nhiên mà chế độ ăn uống của người cao tuổi lại là một trong những mối quan tâm hàng đầu trong chăm sóc sức khoẻ dinh dưỡng gia đình. Vận động, nghỉ ngơi điều độ, cùng với chế độ dinh dưỡng hợp lý... sẽ không đơn thuần là phương pháp đẩy lùi tác hại của chứng biếng ăn, mà còn chính là thành phần quan trọng nhất của “liều thuốc quý”, giúp ông bà được tận hưởng những năm tháng vui khoẻ bên con cháu, duy trì cuộc sống với những màu sắc tươi mới mỗi ngày.
Thu Ngân
Một món ăn truyền thống, dễ làm dùng đúng cách chắc chắn sẽ góp phần giảm nhiệt, đẩy lùi một số bệnh tật phát sinh trong mùa hè.
Món canh cua, mướp, mồng tơi, rau đay
Cua đồng rất giàu dinh dưỡng, nhiều đạm, chất béo và nhất là canxi, phốt pho; ngoài ra còn có sắt và các vitamin B1, B2, PP... Cua có tác dụng giảm đau nhức cơ xương khớp. Người ta thường giã cua, lọc nước uống sống trong trường hợp bị ngã, bị đòn, bị đụng dập các bắp cơ, mình mẩy đau nhức, chân tay mệt mỏi, không muốn vận động.
Mướp vị ngọt, tính bình, không độc, vừa là rau ăn lại có tác dụng nhuận tràng, thanh nhiệt, giải độc, hoạt huyết, cầm máu và lợi sữa. Chị em phụ nữ sau sinh nở ăn mướp rất lành.
Mồng tơi vị chua, hàn, không độc, tác dụng lợi tiểu, chữa táo bón, đau đầu do trúng nắng. Đặc biệt, lá mồng tơi còn có tác dụng dưỡng da, làm cho mất nếp nhăn ở mặt, da mịn màng mềm mại, chống thô ráp bằng cách giã nhỏ lá mồng tơi non lấy nước cốt, cho vài hạt muối, thoa đều lên mặt vài lần trước khi đi ngủ.
Rau đay vị đắng tính bình, lá rau có chất nhày, nấu ăn nhuận tràng rất tốt, thông tiểu tiện, chữa táo bón, mát gan mát ruột. Rau đay còn chữa được ho khan, lợi sữa. Chị em phụ nữ sau sinh ăn rau đay sẽ có tỷ lệ chất béo trong sữa cao hơn các loại rau khác.
Chế biến: Cua đồng 500g; mướp hương 1 quả, nạo sạch vỏ, rửa thái miếng; rau mồng tơi, rau đay mỗi thứ một ít. Lọc cua thật kỹ, đun sôi, gạt gạch sang bên cho rau và mướp vào cùng đun chín để nguội, cho gia vị vừa đủ, canh cua ăn với cà pháo muối giòn rất hợp vị.
Canh rau ngót thịt heo
Rau ngót vừa bổ dưỡng lại giúp nhuận tràng, thanh nhiệt, giải độc. Chị em phụ nữ sau sinh và người ốm dậy ăn canh rau ngót rất tốt.
Thịt heo (loại thăn tươi) có thành phần dinh dưỡng cao, giàu chất đạm, chất béo và chất đường. Ngoài ra còn có nhiều khoáng chất và các vitamin. Thịt heo giúp cho sự phát triển về thể chất và trí tuệ, nhất là não bộ.
Chế biến: Rau ngót tuốt lá, rửa sạch, vò qua cho mềm; thịt băm nhỏ, xào chín, cho nước vào đun sôi (tùy lượng người ăn) cho rau vào nêm gia vị vừa đủ.
Trong dân gian còn dùng lá rau ngót để chữa sót nhau cho sản phụ và tưa lưỡi ở trẻ em. Dùng lá non, giã nhỏ, lấy nước cốt thấm vào bông đánh nhẹ trên lưỡi cho trẻ. Cũng lá rau giã uống sống sau 15 phút nhau sẽ bong.
Canh tôm nõn nấu bầu
Tôm nõn là thực phẩm tỷ lệ đạm rất cao, nhiều canxi, được nhiều người ưa thích vì ăn không ngán, dễ tiêu hóa. Bầu, bí đều là rau quả mát, dễ nấu, dễ ăn về mùa hè, lợi niệu lại nhuận tràng.
Chế biến: Tôm khô rửa sạch, ngâm khoảng 10 phút cho mềm, nấu sôi, bỏ bầu, bí (băm nhỏ hoặc sắt miếng nhỏ) vào, nêm gia vị, nấu sôi là được.
Canh mướp thịt nạc
Mướp 250 gr, thịt nạc 50 gr, các gia vị hành, gừng, bột nêm... Mướp gọt bỏ vỏ, cắt lát hình xéo, thịt nạc thái lát. Nấu nước sôi, cho thịt vào trước, sau đó đến mướp, nấu với lửa nhỏ đến khi thịt mềm, nêm nếm gia vị. Có tác dụng thanh nhiệt, mát máu giải độc, đạt hiệu quả tốt với các chứng nhiệt như phiền khát.
Canh mướp trứng gà
Trứng gà 2 quả, mướp 250 gr, các gia vị. Mướp gọt vỏ thái lát, nước nấu sôi cho mướp vào; trứng gà khuấy đều cho vào sau, nêm nếm gia vị. Canh này có công hiệu tư âm nhuận táo (chống khô), thanh nhiệt giải độc, thanh phế lợi hầu, đạt hiệu quả tốt với chứng nhiệt, phiền khát...
Canh nấm hương
Nấm hương 25 gr, đại táo 10 quả, các gia vị. Nấm hương ngâm nước nóng cho mềm, thái sợi; táo rửa sạch, cùng cho vào nồi để nấu canh, nấu với lửa mạnh đến sôi, thì hạ lửa nhỏ hầm thêm khoảng 15 phút, nêm nếm gia vị vừa dùng.
Canh vỏ dưa hấu
Vỏ dưa hấu 200 gr, các gia vị. Dưa hấu bỏ ruột, bỏ vỏ xanh bên ngoài cùng, thái lát dày, cho vào nồi sau khi nước sôi, nấu đến chín mềm, nêm nếm. Canh vỏ dưa hấu là một món thanh nhiệt giải độc của mùa nóng, đơn giản, dễ thực hiện.
Canh khổ qua thịt nạc
Khổ qua 250 gr, thịt nạc 100 gr, gia vị. Khổ qua bỏ hột, thái lát; thịt nạc thái lát, cùng khổ qua đem hầm đến khi thịt mềm, nêm nếm gia vị. Canh này có tác dụng thanh nhiệt chống say nắng, giải độc sáng mắt.
Canh cá trích tỏi
Cá trích 250 gr, vài tép tỏi, hành, gừng, gia vị. Cá trích làm sạch cho vào chảo dầu chiên sơ, sử dụng sau. Tỏi băm nhỏ, rồi cùng cá và các nguyên liệu trên cho vào nồi đất, thêm nước và nấu với lửa mạnh đến khi sôi, thì chuyển lửa nhỏ hầm thêm 15 phút nữa, nêm nếm gia vị vừa dùng.
Canh bí đao thịt vịt
Bí đao 0,5 kg, thịt vịt 250 gr, hành, gừng, gia vị. Bí đao để cả vỏ, rửa sạch thái lát. Vịt làm sạch, bỏ nội tạng, cắt miếng, cho vào nồi nấu đến sôi, chuyển lửa nhỏ hầm đến gần chín thì cho bí đao vào hầm nhừ, nêm nếm gia vị.
Theo Nguyễn Nam
Chất lượng Việt Nam-http://dantri.com.vn/suc-khoe/nhung-mon-canh-nen-co-trong-mua-he-876349.htm
Có những điều nam giới có thể thực hiện để hạn chế nguy cơ, hoặc giảm tốc độ phát triển của bệnh. Ba bước quan trọng nhất để duy trì sức khỏe Tuyến tiền liệt và sức khỏe nói chung là: ăn uống đầy đủ, thường xuyên vận động và kiểm tra sức khỏe đều đặn.
Ăn nhiều chất có khả năng chống ung thư Tuyến tiền liệt và giảm nguy cơ rối loạn Tuyến tiền liệt
Thức ăn và thức uống có thể làm giảm thiểu nguy cơ rối loạn Tuyến tiền liệt, đặc biệt là ung thư. Các nhà nghiên cứu cho biết một số sản phẩm có nguồn gốc thực vật tỏ ra có lợi cho việc ngăn ngừa hoặc kiểm soát bệnh ung thư Tuyến tiền liệt.
- Cà chua: có chứa chất lycopen, chất này làm cho cà chua có màu đỏ, có tác dụng oxy hóa mạnh, bảo vệ các tế bào khỏi tác dụng của các gốc tự do, phân tử độc có thể làm tổn hại tế bào. Lycopen có trong sản phẩm cà chua nấu chín: xúp, nước sốt có khả năng chống ung thư tốt hơn lycopen trong sản phẩm tươi sống: cà chua tươi hoặc nước ép cà chua.
- Dưa hấu và bưởi đỏ ruột cũng chứa một lượng nhỏ lycopen.
- Đậu nành: một số hợp chất trong đậu nành giúp kích thích cơ thể tổng hợp globulin kiểm soát các nội tiết tố giới tính testosteron và estrogen. Khi được kiểm soát, các nội tiết tố này giảm tác dụng. Do đó, đậu nành ngoài tác dụng kiểm soát ung thư, còn có tác dụng ngăn ngừa chứng phì đại Tuyến tiền liệt, và hạ mức cholesterol.
- Trà xanh: có chứa hàm lượng chất kháng oxi hóa EGCG (epigallocatechin - 3 - gallate) cao, chất này giúp ngăn chặn các tế bào sống bị tổn thương và lão hóa sớm. Ức chế hoạt tính enzyme cần thiết cho sự phát triển của ung thư. Các nhà nghiên cứu đề nghị nam giới uống 3 tách trà xanh mỗi ngày có tác dụng ngừa ung thư Tuyến tiền liệt và ung thư vú.
- Các loại rau họ bắp cải gồm: cải bắp, bông cải, củ cải trắng, các loại rau này chứa một số chất có tác dụng ngăn cản sự phát triển ung thư Tuyến tiền liệt.
- Tỏi: giúp tăng cường khả năng miễn dịch, giảm tác động lan rộng của ung thư, tăng sự sản xuất enzyme, giúp loại bỏ những chất gây ung thư .
- Bổ sung các vitamin và khoáng chất: giúp cho Tuyến tiền liệt khỏe mạnh, đặc biệt là các vitamin C, D, E và các muối khoáng như: selen, kẽm.
- Kiêng chất béo: các nhà nghiên cứu ở Đại học Harward thấy rằng, những người ăn nhiều chất béo có nguy cơ bị ung thư Tuyến tiền liệt cao hơn 80% với người ăn ít chất béo.
- Ăn nhiều ngũ cốc và rau quả: cách tốt nhất để giảm chất béo và calo. Thức ăn thực vật, trái cây, rau và các thực phẩm làm từ ngũ cốc chứa nhiều vitamin, khoáng chất và chất xơ có tác dụng ngăn ngừa ung thư, đồng thời có lợi cho sức khỏe.
Năng vận động thể lực
Tập thể dục đều đặn làm tăng cường hệ miễn dịch, cải thiện sự lưu thông máu, tăng cường tiêu hóa, tất cả góp phần ngăn ngừa ung thư, giảm tình trạng béo phì, một tác nhân có khả năng dẫn đến ung thư.
Tập thể dục giúp cải thiện sức khỏe và khi kết hợp chế độ dinh dưỡng hợp lý có thể ngăn ngừa rối loạn Tuyến tiền liệt.
Tập thể dục nhịp điệu, giúp tăng quá trình hít thở và nhịp tim, cải thiện sức khỏe tuần hoàn, mỗi 30 phút/ngày.
Đi bộ là môn phổ biến nhất, dễ dàng và không tốn kém. Ngoài ra, kết hợp các loại thể dục thể thao khác như: chạy xe đạp, đánh gôn, quần vợt, bóng rổ… Tùy tình trạng sức khỏe của mỗi người mà ta chọn các loại hình thể dục với quan niệm tập thể dục thể thao là một niềm vui.
Kiểm tra sức khỏe đều đặn
Đây là điều cần thiết để duy trì sức khỏe. Nếu rối loạn Tuyến tiền liệt xuất hiện thì khám trực tràng và xét nghiệm PSA có thể phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm nhất, lúc này bệnh dễ điều trị và chữa khỏi nhất.
Nếu không kiểm tra đều đặn thì nên sắp xếp cuộc hẹn khám sức khỏe, kể cả khám Tuyến tiền liệt và biến điều đó thành thói quen hàng năm.
Theo-http://suckhoedoisong.vn/nam-hoc/phong-ngua-benh-roi-loan-tien-liet-tuyen-20110124034251887.htm
Tuyến tiền liệt là tuyến gì? Nằm ở đâu trong cơ thể và phát sinh những bệnh gì? Ung thư có triệu chứng gì? Các phương pháp theo dõi và chữa trị…
Tuyến tiền liệt là một tuyến của hệ sinh sản nam. Trong khoảng 7 tuần lễ đầu của thời kỳ bào thai, cơ quan hóa sinh dục dục của hai giời nam nữ có bề ngoài giống nhau, sau đó mới biệt hóa và phát triển hình thái đặc thù, cho từng giới cả bên trong lẫn bên ngoài. Tuyến tiền liệt có kích thước như quả hạt dẻ, to, dẹt, chỉ có ở nam giới, nằm trước trực tràng, ngay dưới bàng quang và bao quanh ống niệu đạo, gồm hai múi. Tuyến tiền liệt (TTL) chính là vết tích của tử cung còn sót lại, thường không được biết đến trừ phi nó to ra khi đã có tuổi.
Ở tuổi trưởng thành thường có kích thước rộng 4cm x 3 cm cao x 2,5 cm dầy, có khối lượng từ 15 – 25g, tiết ra chất nhờn và tạo nên một số thành phần của tinh dịch. Dọc theo thân của TTL có các chuỗi mạch – thần kinh (vasculo – nerveux) kích thích sự cương dương của dương vật.
Bệnh lý TTL thường gặp là viêm, phì đại lành tính và ung thư.
Viêm tuyến tiền liệt
Thường xảy ra ở người có tuổi nhưng cũng có khi ở người trẻ. Nguyên nhân chính thường do virus hoặc vi khuẩn. Viêm TTL bao gồm nhiều thể từ nhiễm khuẩn cấp cho tới hội chứng đau mạn tính TTL. Hội chứng này có bốn thể chính: Viêm TTL do nhiễm khuẩn cấp, ít gặp nhất nhưng lại dễ chẩn đoán và điều trị nhất. Bệnh cảnh: Xảy ra đột ngột, trong nước tiểu có nhiều bạch cầu và vi khuẩn. Sốt, gai rét, đau vùng thắt lưng và vùng sinh dục, có cảm giác nóng rát hay đau khi đái.
Viêm TTL mạn tính: Cũng do nhiễm khuẩn nhưng không xảy ra đột ngột. Chỉ có triệu chứng nhiễm khuẩn bang quang hay tái diễn với cùng loại vi khuẩn. Nguyên nhân có thể do một khuyết tật ở TTL nên vi khuẩn hay có ở đường tiết niệu. TTL thường bình thường hay đau khi khám.
Hội chứng đau mạn tính vùng tiểu khung và viêm mạn tính TTL không do nhiểm khuẩn là thể thường gặp nhất nhưng cũng chưa được hiểu rõ nhất. Có thể gặp ở mọi lứa tuổi ở nam, từ tuổi vị thành niên muộn trở đi (từ 17 tuổi), các triệu chứng hết rồi lại tái diễn một cách tự nhiên, có thể có dấu hiệu viêm hay không.
Trong thể viêm, nước tiểu, tinh dịch và các dịch của TTL không thấy bằng chứng của vi sinh vật gây bệnh nhưng lại có chứa những loại tế bào mà cơ thể thường tạo ra để chống lại sự nhiễm khuẩn.
Được chẩn đoán là viêm TTL mà lại không có triệu chứng viêm khi người bệnh không thể hiện triệu chứng gì nhưng vẫn có các tế bào chống lại sự nhiễm khuẩn trong tinh dịch. Thường phát hiện ra một cách tình cờ khi thầy thuốc tìm nguyên nhân hiếm muộn hay khi làm tét phát hiện ung thư TTL. Viêm TTL không phải là bệnh lây truyền, đại đa số trường hợp không lây lan qua quan hệ tình dục.
Trong một số trường hợp hiếm gặp, viêm tuyến tiền liệt thường phối hợp với những biến đổi về tần số xuất tinh.
Triệu chứng bao gồm đau lưng, đau vùng tiểu khung, xuất tiết dịch đục ở dương vật, thay đổi về tiểu tiện. Viêm tuyến tiền liệt do vi khuẩn thì điều trị bằng kháng sinh. Viêm tuyến tiền liệt không do vi khuẩn thì điều trị bằng phương pháp xoa bóp. Thầy thuốc cho ngón tay qua trực tràng rồi ép nhịp nhàng vào tuyến tiền liệt.
Phì đại lành tính tuyến tiền liệt
Là u thường có nhất ở nam giới. Ở tuổi trưởng thành, tuyến tiền liệt nặng khoảng 20 gam. Ở một số người tuyến tiền liệt nhỏ đi nhưng đa số trường hợp tuyến phì đại và trở thành u lành. Đối với nam giới trên 50 tuổi, tỷ lệ này ở Việt Nam là 50 – 60% và 70 – 80% trên thế giới. Hai yếu tố quan trọng gây u lành tuyến tiền liệt là tuổi và testosteron.
Phì đại lành tính TTL là loại bệnh lý chính đứng hàng thứ 2: TTL phát triển chèn ép vào niệu đạo và gây ra nhiều vấn đề tiết niệu như hay đi tiểu, dòng nước tiểu yếu, đôi khi dừng và nhỏ giọt. Vì TTL vẫn phát triển suốt thời kỳ trưởng thành cho nên phì đại TTL rất hay gặp ở nam giới ngoài tuổi 50 và nam giới có tuổi cũng có nguy cơ cao bị ung thư TTL tuy có ít hơn. Thăm khám qua trực tràng để đánh giá kích thước và độ cứng của TTL, siêu âm hay chụp X-quang bang quang là những thăm dò thường làm.
Phì đại TTL cũng có thể dẫn đến các vấn đề về tiết niệu như viêm TTL. Đến tuổi 60, nhiều nam có những dấu hiệu phì đại TTL. Đến tuổi 70, hầu hết nam có TTL to ra ở mức độ nào đó. Trong trường hợp xấu nhất, phì đại TTL có thể làm cho bang quang yếu đi, nhiễm khuẩn bang quang hay thận, tắc dòng tiểu và suy thận. Sự thực là một số nam bị ung thư TTL cũng đã bị phì đại TTL nhưng 2 bệnh không nhất thiết liên quan với nhau. Phần lớn nam giới bị phì đại TTL không phát triển thành ung thư TTL nhưng vì các triệu chứng sớm của 2 bệnh này giống nhau nên thầy thuốc cần đánh giá cả hai.
Các thể bệnh TTL có thể có các triệu chứng tương tự, ví dụ viêm và phì đại TTL đều hay đi đái nhiều, buồn đái khẩn cấp; có người bị phì đại TTL bị khó đái lúc đầu, người khác lại bị đái đêm hay có người bị ung thư TTL lại không hề có triệu chứng gì ở giai đoạn đầu.
Bị viêm và phì đại TTL không tăng khả năng vị ung thư TTL; nhưng cũng có khi đồng thời bị cả hai thể bệnh. Vì thế mọi nam giới ngoài 45 đều nên kiểm tra hàng năm TTL bằng PSA và thăm khám qua trực tràng. Ba quan ngại thường gặp nhất ở nam là đái đêm nhiều, buồn đái khẩn cấp và bí đái. Tuy nhiên, vì có nhiều lý do gây tăng PSA nên nếu nghi ngờ ung thư thì làm sinh thiết.
Triệu chứng lâm sàng chủ yếu của bệnh là rối loạn tiểu tiện. Mức độ rối loạn nặng hay nhẹ thông qua những biểu hiện sau trong một tháng theo dõi:
- Cảm giác vẫn còn nước tiểu trong bàng quang sau mỗi lần đi tiểu xong?
- Sau khi tiểu xong phải đi tiểu lại trong khoảng thời gian chưa đến 2 giờ.
- Đang đi tiểu thì bị ngừng đột ngột rồi lại đi tiểu tiếp?
- Có bao nhiêu lần không thể nhịn được tiểu?
- Có bao nhiêu lần thấy tia nước tiểu yếu?
- Có bao nhiêu lần phải rặn gắng sức mới tiểu được?
- Trong một đêm thường phải đi tiểu mấy lần?
Không có bệnh khi trả lời “không” ở tất cả các biểu hiện trên. Nếu có một số hay thường xuyên những triệu chứng kể trên cần phải đến ngay cơ sở y tế để khám và điều trị.
Điều trị nội khoa u lành tuyến tiền liệt bằng cách sử dụng một trong các thuốc ức chế sản xuất testosteron, thuốc ức chế phát triển, thuốc ức chế thụ thể adrenergic có thể phối hợp với thuốc ức chế sản xuất testosteron. Trong những trường hợp u quá to (> 60 gam), có phối hợp sỏi bàng quang, sỏi thận… cần phải điều trị ngoại khoa.
Ung thư tiến liệt tuyến
Là bệnh lý hay gặp nhất ở nam giới. Ung thư TTL xảy ra khi các tế bào của TTL đột biến và sinh sôi phát triển nhanh không thể kiểm soát; những tế bào này có thể lan xa (gọi là di căn) ra các bộ phận khác của cơ thể, nhất là xương. Các hạch bạch huyết, trực tràng và bàng quang. Ung thư TTL có thể gây đau, khó đái, rối loạn chức năng cương dương và nhiều triệu chứng khác. Có nhiều yếu tố liên quan đến sự phát triển ung thư TTL, trong đó có yếu tố gien và chế độ ăn uống. Năm 2008, có công trình nghiên cứu nhận thấy finasteride giảm được tỷ lệ ung thư TTL khoảng 30%.
Nhiều nam giới lo sợ không chỉ vì bệnh đe dọa tính mạng mà còn đe dọa cả cuộc sống tình dục; hậu quả của nhiều phương pháp điều trị có thể ảnh hưởng tới vấn đề kiểm soát bàng quang và chức năng cương dương. Nếu được phát hiện sớm, khi ung thư mới chỉ giới hạn ở tuyến thì khả năng điều trị mới có kết quả với tác dụng phụ tối thiểu. Khi ung thư đã lan ra ngoài tuyến thì việc điều trị khó khăn hơn. Tuy nhiên vẫn có những phương pháp điều trị giúp kiểm soát ung thư TL.
Càng cao tuổi thì nguy cơ bị ung thư TTL càng tăng, 70 tuổi trung bình nam giới Mỹ được chẩn đoán là ung thư TTL (ở độ tuổi 50, khoảng một phần ba nam giới đã có một số tế bào ung thư ở TTL đến tuổi 80, số này tăng lên khoảng ba phần tư). Theo dõi sự phát triển của TTL bằng cách khám qua trực tràng hàng năm là rất cần thiết cho những người trên 40 tuổi, đó là khuyến cáo của Hội Ung thư Mỹ. Cũng còn phương pháp mới là khám bằng siêu âm qua trực tràng.
Ung thư TTL là thường gặp nhất và là nguyên nhân gây tử vong thứ hai do ung thư ở Mỹ sau ung thư da. Ở Mỹ, khoảng 11 người thì có thể 1 bị bệnh này và hàng năm số bệnh nhân chết khoảng 25.000 người. Tiên lượng tốt nếu được chẩn đoán và điều trị sớm.
Giai đoạn đầu của ung thư TTL cũng không có triệu chứng gì, vì thế khi bệnh nhân đến khám thì tỷ lệ đã có di căn tới 40% và tỷ lệ tử vong chiếm hàng thứ ba sau ung thư phổi và ung thư đại – trực tràng ở nam giới cao tuổi.
Cần nhớ rằng ung thư TTL tác động đến nam giới nhiều nhưng không phải gây nhiều tử vong cho nam giới vì theo Viện nghiên cứu về ung thư Quốc gia Mỹ thì khoảng một phần năm nam giới Mỹ được chẩn đoán là bị ung thư TTL nhưng chỉ có 3% nam giới Mỹ tử vong. Tại sao con số được chẩn đoán là ung thư TTL lại nhiều hơn số tử vong đến thế? Chỉ có câu trả lời là ung thư TTL tiến triển chậm hơn nhiều so với nhiều loại ung thư khác.
Nhiều nam giới đã chung sống với nó trong nhiều năm.
Nhiều người khác cố gắng không điều trị mà chỉ theo dõi kỹ diễn biến bệnh, một phương pháp gọi là “chờ đợi nhưng theo dõi tích cực”: Chiến lược đó là hàng năm kiểm tra TTL; khám trực tràng bằng tay và làm tét xác định nồng độ PSA (sau tuổi 50) để phát hiện sớm ung thư TTL, khi đó việc điều trị có hiệu quả nhất. Nhiều thầy thuốc cũng coi tét PSA và khám trực tràng là phương pháp để tầm soát ung thư TTL cũng như để theo dõi sự tái phát.
Như trên đã nói, ung thư tuyến tiền liệt thường không có triệu chứng gì vào giai đoạn sớm, ngoài những thay đổi có thể phát hiện thấy khi thăm khám trực tràng bằng tay hoặc siêu âm hoặc tình cờ phát hiện ra PSA tăng. Tuy nhiên, đôi khi ung thư TTL cũng gây ra các triệu chứng thường tương tự như phì đại lành tính TTL.
Những dấu hiệu cần lưu ý bao gồm: Khi đái, dòng nước tiểu không còn mạnh như trước; dò rỉ nước tiểu; đái dắt hoặc đái nhiều lần; đái đau; nước tiểu có lẫu máu; đái đêm; đau vùng tiểu khung; đau bụng dưới.
Một nguồn khác cho thấy bệnh ung thư TTL tiến triển ở đa số đàn ông với tốc độ chậm tới mức cho đến cuối đời cũng khong có bất cứ dấu hiệu nào. Sự thật một nửa số đàn ông 80 tuổi đều có tế bào ung thư trong TTL thế nhưng đa số không chết vì bệnh này (Theo N and Z số 16/08).
Ung thư TTL hay kết hợp với rối loạn chức năng tiểu tiện vì tuyến bao quanh phần niệu đạo nằm trong tuyến. Do đó những thay đổi ở tuyến có ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng tiết niệu.
Ung thư TTL đã tiến triển có thể lan tới các bộ phận khác của cơ thể và gây thêm các triệu chứng. Các triệu chứng thường gặp nhất là đau xương, thường đau ở cột sống, tiểu khung hay xương sườn. Ung thư di căn tới các xương khác như xương đùi (thường ở phần gần trung tâm của xương), di căn tới đốt sống cũng có thể gây chèn ép ống tủy, làm cho chân yếu, són đái, són phân.
Cần phân biệt hai loại ung thư TTL:
Loại ung thư TTL không gây ra dấu hiệu hay triệu chứng gì suốt cả đời, chỉ đến khi chết, mổ tử thi mới phát hiện ra. Loại ung thư này không đe dọa tuổi thọ hay chất lượng sống và không cần điều trị.
Loại ung thư làm cho TTL phát triển to đến mức có triệu chứng và có nồng độ PSA tăng, khám trực tràng có thể sờ thấy, loại này tiềm ẩn tiên lượng xấu và có thể có diễn biến nghiêm trọng nếu không được điều trị.
Theo-http://suckhoe.24h.com.vn/viem-tuyen-tien-liet/tong-quan/cac-benh-tuyen-tien-liet-t1f0w43c807pc795a7454ht2.html#gsc.tab=0&gsc.q=Viem-tuyen-tien-liet&gsc.page=1
Tác giả: Tô Vũ
Lá thu nhẹ rơi rơi.
Nắng thu vàng phai phai
Ai về âm thầm nẻo cũ bâng khuâng tình xưa?
Hiu hiu luồng hơi may, Du du làn mây bay
Ai nhắn theo mây miền quê vấn vương xa đó ngàn dâu thưa?
Từ miền xa tiếng chuông ngân.
Hồi buông lớp lớp theo gió vàng.
Từng cơn sóng mờ xóa dần trong sương lắng.
Lá thu nhẹ rơi rơi.
Hồn ta chìm đắm tiếng chuông xa vời .
Hồi chuông ngân nga trong chiều thu ngợp gió .
Ngàn thiết tha êm đềm ru lời thu.
Ai xót ly hương mấy thu vàng úa.
Nhạc say mùa xương máu.
Tóc xanh bơ phờ bù rối mấy dây tơ huyền ngụt khói.
Dạn dày đời mới. Ngọt ngào đường tơ
Hồi chuông ngân nga ru hồn mơ.
Ngày thắm đường cũ vang vang bước chân người về.
Hoa vàng phơi phới. Thu bừng nắng xuân tràn trề.
Người phương trời xa xôi.
Gửi em lời yêu thương khi lòng mơ màng trầm lắng tiếng chuông chiều thu
Ngày lại ngày tiếng chuông tan. Tình thu cuộn lá thu úa vàng .
Chuông ran lời nhắc nhở .
Người em đẹp xa anh
Đừng như lá thu phai phai dần.
Ngày thắm đường nắng vang vang gót chân reo mừng.
Hoa vàng phơi phới. Thu tràn sóng xuân tưng bừng.
Ngày nào khi chiến chinh xong.
Hồi chuông vui reo như tiếng đồng
Chuông ran lời ước cũ.
Tình ta đẹp bao nhiêu.
Hồn anh thầm nhắn tiếng chuông ban chiều.
